ΠΕΡΙ ΑΔΥΝΑΤΟΥ-ΑΚΑΤΟΡΘΩΤΟΥ

+ Τα αδύνατα παρά ανθρώποις δυνατά παρά τω Θεώ έστιν. [Τα αδύνατα για τους ανθρώπους, είναι κατορθωτά και δυνατά στον Θεό.] ~ Κατά Λουκάν 18,27 ~

+ Μη αδυνατήσει παρά τω Θεώ ρήμα; [Μήπως υπάρχει κάτι αδύνατο για τον Θεό;] ~ Γένεσις 18,14 ~

+ Ό,τι δεν μπορούμε να κάνουμε ανθρωπίνως, να κάνουμε προσευχή να βοηθήσει ο Θεός. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Να μην ψάχνεις για το πως. Διότι όπου θέλει ο Θεός, ξεπερνιέται η τάξη της φύσεως. Αυτός θέλησε, Αυτός μπόρεσε, Αυτός κατέβηκε, Αυτός έσωσε. Όλα για τον Θεό είναι δυνατά... ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Δεν υπάρχει τίποτα το ακατόρθωτο και αδύνατον στον άνθρωπο, που έχει την βοήθεια του Θεού. ~ Όσιος Άνθιμος της Χίου ~

+ Κάνε το καλύτερό σου από την πλευρά σου. Ο Θεός θα κάνει ό,τι είναι αδύνατο. ~ Είπε Μοναχή ~

+ Όταν ο Απόστολος Πέτρος είδε τον Κύριό μας να περιπατεί πάνω στην θάλασσα, Του είπε: Αν είσαι εσύ Κύριε, να έρθω. Και ο Χριστός του είπε: Ορίστε, έλα! Και κατεβαίνει ο Πέτρος από τη βάρκα και περιπατεί επί της θαλάσσης. Μεγάλο μάθημα αυτό! Ο άνθρωπος όταν κρατιέται από τον Χριστό, τα πάντα μπορεί να κάνει! Ακόμα και τα θαύματα του Χριστού μπορεί να κάνει και μεγαλύτερα ακόμη. Η σκιά του Χριστού δεν ανέστησε νεκρούς. Η σκιά όμως του Πέτρου και του Παύλου, ανέστησαν νεκρούς. ~ Δημήτριος Παναγόπουλος ~

+ Αδύνατο, είναι λέξη που συναντάται στο λεξικό των ανοήτων. ~ Ναπολέων ~

+ Αδύνατον! Δεν θέλω να ακούω την κουτή αυτή λέξη. ~ Μιραμπώ ~

+ Προσπαθώντας για το αδύνατο, κατορθώνεις το καλύτερο δυνατό. ~ Στρίντμπεργκ ~

+ Τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο για τον άνθρωπο που έχει θέληση.

+ Θα κατορθώναμε πολύ περισσόστερα πράγματα, αν δεν θεωρούσαμε πολλά ως ακατόρθωτα.

+ Θέλει να αδειάσει την θάλασσα με το κουτάλι.

+ Όσο και αν φάει ο κοντός, δεν παίρνει άλλο μπόϊ.

+ Όταν ανέβει ο γάϊδαρος στην καρυδιά, αυτά που λες θα γίνουν.

+ Πάει με κόσκινο να φέρει νερό.

+ Χωρίς αλεύρι, ψωμί δεν γίνεται.

+ Σε ένα καπέλο δύο κεφάλια δεν χωρούνε.

ΠΕΡΙ ΑΔΙΑΚΡΙΣΙΑΣ

+ Πηγή κακών είναι η έλλειψη μέτρου στις επιθυμίες μας. Σ' αυτήν οφείλονται οι πορνείες, οι πλεονεξίες, οι κλεψιές, οι φόνοι, οι ληστείες, ολόκληρη η διαφθορά της ψυχής. Ας μην επιζητούμε, λοιπόν, περισσότερα από τα απαραίτητα και στην τροφή και στα ενδύματα και στα σπίτια και στις άλλες σωματικές ανάγκες. ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Ό,τι γίνεται στον καιρό του, είναι χρήσιμο. Ό,τι όμως γίνεται άκαιρα, όχι μόνο είναι άχρηστο, αλλά και βλαβερό. ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Όσα ξεπερνούν το μέτρο, ανήκουν στους δαίμονες. ~ Όσιος Ποιμήν ~

+ Περισσότερο κινδύνευσα με την άμετρη ασιτία και αγρυπνία, παρά από το πολύ φαγητό και τον άμετρο ύπνο... ~ Άγιος Νεκτάριος ~

+ Δεν πρέπει να δημιοργούμε θέματα στην Εκκλησία, ούτε να μεγαλοποιούμε τις μικρές ανθρώπινες αταξίες που γίνονται, για να μην δημιουργούμε μεγαλύτερο κακό και χαίρεται ο πονηρός. Όποιος για μικρή αταξία, ταράσσεται πολύ και ορμάει απότομα, να την διορθώσει δήθεν (με ορμή και οργή), μοιάζει με ελαφρόμυαλο Νεωκόρο, που βλέπει να στάζει ένα κερί και ορμάει απότομα με φόρα, για να το διορθώσει δήθεν, αλλά παίρνει σβάρνα ανθρώπους και μανουάλια και δημιουργεί την μεγαλύτερη αταξία, την ώρα της Λατρείας. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Το μεγαλύτερο κακό δεν το κάνουν οι κακοί άνθρωποι, αλλά οι καλοί από αδιακρισία. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Όποιος φέρεται με βάρβαρο τρόπο, δήθεν για να ωφελήσει πνευματικά, είναι χερότερος από τον Διοκλητιανό, γιατί εκείνος ήταν ειδωλολάτρης και όχι Χριστιανός. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Είναι μερικοί που συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Δεν μπορούμε όμως σε μια δακτυλήθρα να βάλουμε όσο σε ένα βαρέλι· ή να φορτώσουμε ένα βόδι όσο ένα άλογο. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Η αδιάκριτη συμπεριφορά, τις περισσότερες φορές, κάνει μεγαλύτερο κακό και από την συμπεριφορά των πολύ τρελών που σπάνε κεφάλια, διότι οι αδιάκριτοι με τα κοφτερά τους λόγια, πληγώνουν ευαίσθητες καρδιές και πολλές φορές τις τραυματίζουν θανάσιμα (φέρνουν ψυχές σε απόγνωση). Και είναι και μερικοί άλλοι που βασανίζουν τους ανθρώπους, ζητώντας τους να κάνουν πράγματα, αντίθετα από εκείνα που μπορούν να κάνουν. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Εσύ έχεις καρδιά μάνας και τρόπο κακιάς μητριάς! ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Συνήθως έχει επικίνδυνη κατάληξη, το να πολυλεπτολογούμε και να ερευνούμε πράγματα, που υπερβαίνουν τις δυνάμεις μας! ~ Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος ~

+ Είναι κάποιοι που έλιωσαν το σώμα τους με την άσκηση, αλλά επειδή δεν είχαν διάκριση, βρέθηκαν μακριά από τον Θεό. ~ Μέγας Αντώνιος ~

+ Ποτέ να μην κάνουμε κάποιον να νιώσει κατωτερότητα τονίζοντας τις αδυναμίες του, γιατί έτσι του τραυματίζουμε την ψυχή και βάζουμε εμπόδια στην πρόοδό του. ~ π. Βαρνάβας Γιάγκου ~

+ Η αδιακρισία σέρνει μαζί της και την αδικία. Η αδικία την αναίδεια. Και η αναίδεια την ανανδρία και την αχρειότητα. ~ Ευγένιος Βούλγαρης ~

+ Εκείνος που δεν υποχωρεί στην τρικυμία και τεντώνει τα πανιά του καραβιού του, αναποδογυρίζεται και ταξιδεύει ανάποδα. ~ Σοφοκλής ~

+ Όποιος πάει να κόψει τριαντάφυλλα με αδέξια χέρια, ας μην παραπονιέται μετά, που θα τσιμπηθεί από τα αγκάθια. ~ Χαϊνριχ ~

+ Ποτέ μην βάζεις μια φιλική αλεπού μέσα στο κοτέτσι σου. Κάποια μέρα θα πεινάσει... ~ Σέλντον ~

+ Το να θυμίζεις σε κάποιον, τα καλά που του έχεις κάνει, είναι σαν να τον κατακρίνεις.

+ Σε έναν γυμνό που τον έντυσες, μην του ξαναμιλήσεις για το ένδυμα. Όσες φορές του το υπενθυμίζεις, είναι σαν να τον ξεντύνεις άλλες τόσες.

+ Ένας τίμιος άνθρωπος λέει την αλήθεια, ενώ ο αγενής λέει όλη την αλήθεια.

+ Είπαν του τρελού ν' ανάψει φωτιά και εκείνος έκαψε τα ρούχα του.

+ Κεφάλι δίχως μέτρα, θέλει χτύπημα με πέτρα.

+ Όποιος πολύ απλώνεται, γρήγορα μαζεύεται.

+ Μην φυτρώνεις εκεί που δεν σε σπέρνουν.

+ Χώνει την μύτη του εκεί που δεν πρέπει.

+ Κάνε αστείο σε γαϊδούρι και θα φας κλωτσιά στη μούρη.
76) Συμβουλές χωρίς διάκριση

Στην Αίγυπτο όπου υπήρχαν στη Χριστιανική αρχαιότητα πολλά μεγάλα μοναστήρια, ζούσε ένας μοναχός που ήταν φίλος με έναν αγράμματο απονήρευτο αγρότη - φελάχο. Μια μέρα ο φελάχος είπε στο μοναχό:

- Και εγώ λατρεύω το Θεό που δημιούργησε αυτό τον κόσμο! Κάθε απόγευμα χύνω σε μια γαβάθα κατσικίσιο γάλα και το βάζω κάτω από ένα φοίνικα. Το βράδυ ο Θεός έρχεται και πίνει το γαλατάκι μου. Του αρέσει πάρα πολύ! Ούτε μια φορά, δεν έμεινε κάτι στη γαβάθα...!

Όταν άκουσε αυτά τα λόγια ο μοναχός, δεν μπόρεσε να μην γελάσει...

Καλόψυχα και κατανοητά εξήγησε στο φίλο του, ότι ο Θεός δεν χρειάζεται κατσικίσιο γάλα. Όμως ο αγρότης επέμενε με πείσμα στο δικό του.

Τότε ο μοναχός πρότεινε την επόμενη νύχτα να παρακολουθήσουν κρυφά τι συμβαίνει, όταν αφήσουν τη γαβάθα με το γάλα κάτω από τον φοίνικα.

Το είπαν και το έκαναν.

Τη νύχτα ο μοναχός και ο αγρότης, κρύφτηκαν κοντά και στο φως του φεγγαριού σύντομα είδαν, ότι μια αλεπουδίτσα είχε πλησιάσει κρυφά τη γαβάθα και έγλειφε όλο το γάλα, ώσπου να την αφήσει πεντακάθαρη.

Αυτή η αποκάλυψη χτύπησε τον αγρότη σαν κεραυνός!

«Ναι», παραδέχτηκε συντετριμμένος, «τώρα το βλέπω, δεν ήταν ο Θεός!».

Ο μοναχός προσπάθησε να καθησυχάσει τον αγρότη και άρχισε να εξηγεί, ότι ο Θεός είναι Πνεύμα, ότι είναι απόλυτα διαφορετικός σε σχέση με τον κόσμο μας, ότι οι άνθρωποι Τον γνωρίζουν με ιδιαίτερο τρόπο...

Όμως ο αγρότης στεκόταν μπροστά του με το κεφάλι κάτω και μετά άρχισε να κλαίει και έφυγε για την καλύβα του.

Ο μοναχός πήγε και αυτός στο κελί του. Όμως όταν πλησίασε είδε με κατάπληξη έναν άγγελο στην πόρτα, να του φράζει το δρόμο. Ο μοναχός τρομαγμένος έπεσε στα γόνατα και ο άγγελος του είπε:

- Αυτός ο απλός άνθρωπος δεν είχε ούτε παιδεία, ούτε σοφία, ούτε

μόρφωση για να λατρέψει το Θεό διαφορετικά απ' ό,τι έκανε. Και εσύ με τη σοφία και τη μόρφωσή σου, του πήρες αυτή τη δυνατότητα. Θα πεις, ότι χωρίς αμφιβολία έκρινες σωστά; Όμως ένα πράμα δεν ξέρεις, ω σοφέ: ο Θεός βλέποντας την ειλικρινή καρδιά αυτού του αγρότη, κάθε βράδυ έστελνε στο φοίνικα την αλεπουδίτσα, για να τον καθησυχάσει και να δεχτεί τη θυσία του!...
+++
77) Τα αδιάκριτα λόγια...

Όποιος πετάει λόγια αδιάκριτα και σωστά να είναι, κάνει κακό. Γνώρισα έναν συγγραφέα που είχε ευλάβεια πολλή, αλλά μιλούσε στους κοσμικούς με μια γλώσσα ωμή, που προχωρούσε όμως σε βάθος και τους τράνταζε.

Μια φορά μου λέει:

- Σε μια συγκέντρωση είπα αυτό και αυτό σε μια κυρία...

Αλλά με τον τρόπο που της το είπε, την είχε σακατέψει. Την πρόσβαλλε μπροστά σε όλους.

- Κοίταξε, του λέω, εσύ πετάς στους άλλους χρυσά στεφάνια με διαμαντόπετρες, έτσι όμως που τα πετάς, σακατεύεις κεφάλια, όχι μόνο ευαίσθητα αλλά και γερά.

Ας μην πετροβολάμε τους ανθρώπου. Όποιος ελέγχει μπροστά σε άλλους κάποιον που αμάρτησε ή μιλάει με εμπάθεια για κάποιο πρόσωπο, αυτός δεν κινείται από το Πνεύμα του Θεού· κινείται από άλλο πνεύμα. Ο τρόπος της Εκκλησίας είναι η αγάπη· διαφέρει από τον τρόπο των νομικών.

~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+++
78) Τα αποτελέσματα της αδιακρισίας...

- Ξέρετε καλά παιδάκια, γιατί είστε έτσι; ρώτησε αεράτα μια κυρία, τα

ανάπηρα παιδιά ενός Ιδρύματος.

- Γιατί; ρώτησαν εκείνα.

- Γιατί σας αγαπάει πολύ ο Θεός! απάντησε εκείνη.

Και τα παιδιά της είπαν:

- Καλύτερα να αγαπούσε πολύ εσένα. Φύγε...!

Πράγματι, πολλές φορές θέλουμε να βοηθήσουμε τον άλλον και να του παρουσιάσουμε την αλήθεια, αλλά επειδή δεν το κάνουμε με τον κατάλληλο τρόπο, καθότι αδιάκριτοι, έχουμε τα αντίθετα αποτελέσματα...

ΠΕΡΙ ΑΓΝΟΙΑΣ & ΑΜΑΘΕΙΑΣ

 Τυφλός δε τυφλόν εάν οδηγή, αμφότεροι εις βόθυνον πεσούνται.[Εάν ένας τυφλός οδηγεί ένα άλλον τυφλό, θα πέσουν και οι 2 σε βαθύ λάκκο.] ~ Κατά Ματθαίον 15,14 ~

+ Ότι ούτως εστί το θέλημα του Θεού, αγαθοποιούντας φιμούν την των αφρόνων ανθρώπων αγνωσίαν. [Διότι αυτό είναι το θέλημα του Θεού: Με την αγαθοεργία να αποστομώνετε την άγνοια, των ανόητων ανθρώπων.] ~ Α' Πέτρου 2,15 ~

+ Τον πρότερον όντα βλάσφημον και διώκτην και υβριστήν· αλλ' ηλεήθην, ότι αγνοών εποίησα εν απιστία. [Εμένα (τον Απόστολο Παύλο), που ήμουν προηγουμένως βλάσφημος του Αγίου ονόματός Του, διώκτης και υβριστής του έργου Του και της Εκκλησίας Του. Αλλά ελεήθηκα από τον Θεό, διότι όσα τότε έκανα, τα έκανα εξ αγνοίας, βρισκόμενος στην κατάσταση της απιστίας.] ~ Προς Τιμόθεον Α' 1,13 ~

+ Όποιος έχει άγνοια του Θεού, περνάει από δρόμο που έχει και στις δύο πλευρές του γκρεμό και εύκολα ανατρέπεται από κάθε άνεμο. Όταν τον επαινούν, το παίρνει πάνω του και όταν τον κατηγορούν, πικραίνεται. Όταν καλοπερνάει, προβαίνει σε ασέλγειες και ακατανόμαστες πράξεις και όταν κακοπερνά, κλαίει την μοίρα του. Όταν έχει αντίληψη καλή το δείχνει και όταν δεν καταλαβαίνει, καμώνεται πως κατάλαβε. Όταν γίνεται πλούσιος δείχνεται αλαζονικός και όταν φτωχαίνει, υποκρίνεται. Αν χορτάσει καλά, γίνεται θρασύς και όταν νηστεύει τον κυριεύει η κενοδοξία. Μ' αυτούς που τον ελέγχουν, μαλώνει και θεωρεί ανόητους, όσους τον συγχωρούν. ~ Άγιος Μάρκος ο Ασκητής ~

+ Όλων των κακών προηγείται η άγνοια. Διότι όποιος αγνοεί την ενέδρα των εχθρών δαιμόνων, σφάζεται εύκολα και όποιος δεν γνωρίζει τις αιτίες των παθών, καταπίπτει ευκόλως. Η άγνοια, είναι ο πρώτος και κύριος γίγαντας του διαβόλου. ~ Άγιος Μάρκος ο Ασκητής ~

+ Η άγνοια στον Νόμο του Θεού, κάνει τον άνθρωπο να αντιλέγει στα ωφέλιμα. Και όταν αποθρασύνεται, αυξάνει την προϋπάρχουσα κακία. ~ Άγιος Μάρκος ο Ασκητής ~

+ Η άγνοια του Θεού, είναι θάνατος της ψυχής. ~ Μέγας Βασίλειος ~

+ Κανένας να μην προφασίζεται άγνοια γύρω από το καλό. Διότι μέσα μας είναι σπαρμένος ο φυσικός νόμος (συνείδηση), που μας υποδεικνύει να είμαστε φίλοι του καλού και ξένοι προς τα βλαβερά και κακά. ~ Μέγας Βασίλειος ~

+ Καλύτερα να αγνοείς παντελώς κάτι, παρά να το μαθαίνεις εσφαλμένα. Γιατί το πρώτο δεν μπορεί να κατηγορηθεί, ενώ το δεύτερο απεστερείται συγγνώμης. ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Η άγνοια του εαυτού μας είναι αποτέλεσμα διεφθαρμένης προαιρέσεως. ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Η γνώση της άγνοιας γίνεται αφορμή, για να μελετήσει κάποιος και να γίνει σοφός. ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Πώς είναι δυνατόν και λογικό, οι μεν γίδες και τα πρόβατα καθώς και όλα τα άλογα ζώα, να γνωρίζουν ποιά χόρτα είναι κατάλληλα προς διατροφή και ποιά επιβλαβή και με μεγάλη προσοχή να απομακρύνονται από τα δεύτερα και να τρέχουν με ορμή στα πρώτα, ενώ ο άνθρωπος, το λογικό ζώο, να αγνοεί τί είναι καλό και τί είναι πονηρό; ~ Ιερός Χρυσόστομος ~

+ Άγνοια Θεού, δεν δικαιολογείται (να υπάρχει) σήμερα στον κόσμο. Λείπει η καλή διάθεση, το φιλότιμο. Εκείνος που έρχει καλή διάθεση για να γνωρίσει τον Χριστό, θα Τον γνωρίσει. Θα πάρει στροφή. Και αν δεν βρεθεί ούτε ένας θεολόγος, ούτε ένας καλόγερος και δεν ακούσει τον λόγο του Θεού, άμα έχει καλή διάθεση, θα πάρει στροφή, ή από ένα φίδι ή από ένα θηρίο ή από μια αστραπή, από έναν κατακλυσμό, ή από κάποιο άλλο γεγονός. Θα τον οικονομήσει ο Θεός. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Οι περισσότεροι δεν ξέρουν τι θα πει Εκκλησία, τι θα πει Εξομολόγηση, τι θα πει Θεία Κοινωνία, για να βρουν θεραπεία από τις μεγάλες αμαρτίες, στις οποίες πέφτουν... ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Μην κατηγορείς τον εαυτόν σου για όσα αγνοείς χωρίς να φταις, αλλά για όσα παραμελείς να μάθεις. ~ Ιερός Αυγουστίνος ~

+ Ο Θεός δεν μας άφησε σε πλήρη άγνοια, διότι η επίγνωση ότι υπάρχει Θεός, μας έχει δοθεί από τον Θεό και ενυπάρχει στον καθέναν από εμάς. ~Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ~

+ Αυτός που δεν γνωρίζει τον Θεό είναι ανόητος και το φως της γνώσης, δεν τον έχει φωτίσει ακόμα. Αυτός που δεν γνωρίζει τον Θεό, είναι γεμάτος από κάθε είδους κακία. Αυτός που δεν γνωρίζει τον Θεό, είναι ο πιο δυστυχής από όλους τους ανθρώπους. Ζει δυστυχισμένος και πορεύεται προς τον θάνατο απελπισμένος. Ο τάφος, είναι το παντοτινό του φόβητρο... ~ Άγιος Νεκτάριος ~

+ Το να μην γνωρίζεις είναι αμάθεια, αλλά το να μην θέλεις να μάθεις είναι υπερηφάνεια. ~ Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος ~

+ Αμαθείς είναι οι άνθρωποι, που δεν γνωρίζουν τον Θεό και την δύναμή Του. ~ Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς ~

+ Η άγνοια του καλού είναι σκότος της ψυχής. ~ Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής ~

+ Εάν ο άνθρωπος δεν ξέρει την διδασκαλία της Εκκλησίας, είναι σαν ένας τυφλός. Τότε ο διάβολος τον κάνει ό,τι θέλει, χωρίς να καταλαβαίνει, ότι αυτό που κάνει είναι κακό. ~ Γέροντας Πετρώνιος ~

+ Όποιος λέει: ''Τα κάνω όλα καλά, δεν με ελέγχει η συνείδησή μου'', έχει βαθύ ύπνο και σκότος μέσα στην ψυχή του. ~ Γερόντισσα Μακρίνα Βασοπούλου ~

+ Το φοβερότερο είδος της άγνοιας είναι, το να νομίζει κανείς ότι γνωρίζει κάτι, που δεν το γνωρίζει. ~ Πλάτων ~

+ Ο άνθρωπος πράττει το κακό από άγνοια. ~ Σωκράτης ~

+ Είναι αδύνατο για έναν άνθρωπο να μάθει αυτά που νομίζει, ότι ήδη ξέρει. ~ Επίκτητος ~

+ Η ύψιστη μορφή άγνοιας, είναι όταν απορρίπτεις, κάτι που δεν ξέρεις τίποτε γι' αυτό. ~ Ντύερ ~

+ Το πρόβλημα με τους περισσότερους ανθρώπους, είναι ότι ξέρουν πολλά πράγματα, που δεν είναι σωστά. ~ Μπίλινγκς ~

+ Το να συνειδητοποιήσεις ότι έχεις άγνοια των γεγονότων, είναι ένα μεγάλο βήμα προς τη γνώση. ~ Ντισραέλι ~

+ Τα λίγα που ξέρω, τα οφείλω στην άγνοιά μου. ~ Γκιτρύ ~

+ Περισσότερα είναι τα άχρηστα πράγματα που ξέρουμε, από τα αναγκαία που αγνοούμε. ~ Βώβεναργκ ~

+ Όταν ένας ιατρός λέει στον ασθενή: ''Έχετε πυρετό, για σήμερα δεν θα φάτε και δεν θα πιείτε τίποτε'', ο ασθενής τον πιστεύει, τον ευχαριστεί και τον πληρώνει. Όταν όμως ένας φρόνιμος λέει στον αμαθή: ''Οι επιθυμίες σου είναι κακές, η γνώμη σου εσφαλμένη'' ο αμαθής προσβάλλεται και αντιδράει.

Η διαφορά έγκειται, στο ότι ο ασθενής αναγνωρίζει και αισθάνεται την ασθένειά του, ενώ ο αμαθής δεν την καταλαβαίνει...

+ Δεν είναι τόσο φοβερό, το να αγνοείς εκείνα που πρέπει να γνωρίζεις, όσο το να μην ενδιαφερθείς να μάθεις εκείνα που αγνοείς και πρέπει να μάθεις.

+ Το κακό της άγνοιας είναι ότι αγνοεί κανείς την άγνοιά του.

+ Η άγνοια είναι είναι τριών ειδών: α) το να μην γνωρίζει κανείς τίποτε β) το να μην γνωρίζει κανείς καλά, αυτό που γνωρίζει και γ) το να γνωρίζει κανείς κάτι, που δεν πρέπει να το γνωρίζει.

+ Η άγνοια φλυαρεί.

+ Σκυλί που δεν ξέρει να γαβγίζει, σέρνει πίσω του το λύκο.

+ Στραβός, στραβό οδήγαγε, βρήκαν το φως στο λάκκο.

+ Δεν πήρε μυρωδιά.

+ Έχει μαύρα μεσάνυχτα.

+ Στο βασίλειο του τυφλού, βασιλεύει ο μονόφθαλμος.

+ Τον στραβό στο Στραβοχώρι, πρωτομάστορα τον κάνουν.

+ Χειρότερη από την αμάθεια είναι η ημιμάθεια. ~ Αρχαίο γνωμικό ~

ΠΕΡΙ ΑΓΧΟΥΣ

+ Τί θα πει άγχος, νεύρα, ψυχασθένειες; Δεν υποτασσόμεθα στο Χριστό με αγάπη και μπαίνει ο διάβολος και μας ανακατεύει. Το άγχος είναι ασθένεια της ψυχής και δεν εξαρτάται από υλικές ελλείψεις. Μπορεί ένας υγιής άνθρωπος να έχει πολλά εκατομμύρια στην Τράπεζα και να ζει μέσα στο άγχος. Το άγχος καταπολεμείται με την εμπιστοσύνη στην Πρόνοια του Θεού και τον καλόν αγώνα. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στο Θεό, δημιουργεί το άγχος. ~ Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης ~

+ Το άγχος πάλι πολύ κακό, παθαίνεις καρκίνο, καρδιά... ~ Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης ~

+ Αυτοί που δεν έχουν μέσα τους τον Χριστό, είναι γεμάτοι από άγχος. Όταν όμως ο άνθρωπος συλλάβει το βαθύτερο νόημα της ζωής, τότε φεύγει όλο το άγχος του και έρχεται η Θεία παρηγοριά και θεραπεύεται. Και όταν ελευθερωθεί ο άνθρωπος από το άγχος τότε αναπαύονται κοντά του κάθε είδους άνθρωποι. Για τίποτε να μην έχετε άγχος. Το άγχος είναι του διαβόλου, είναι ολιγοπιστία Όταν βλέπετε άγχος, να ξέρετε, ότι εκεί έχει βάλει την ουρά του το ταγκαλάκι. Όταν νιώθουμε στον αγώνα μας άγχος, να ξέρουμε, ότι δεν κινούμαστε στον χώρο του Θεού. Ο Θεός δεν είναι τύραννος να μας πνίγει. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Από τη στιγμή που αγχωνόμαστε και αγωνιούμε, εμποδίζουμε τον Θεό να επέμβει! Πρέπει να απλοποιήσουμε την ζωή μας, έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη στον Θεό, για να ελευθερωθούμε από το άγχος. Όσο απομακρύνονται οι άνθρωποι από την φυσική ζωή, την απλή και προχωρούν στην πολυτέλεια, στην καλοπέραση και στην κοσμική ευτυχία, αυξάνουν και το ανθρώπινο άγχος. Η πολυτέλεια κουράζει. Είναι μερικοί που συνέχεια θέλουν να αλλάζουν έπιπλα κλπ. Τρέχουν μετά να βγάλουν περισσότερα χρήματα και έτσι γεμίζουν άγχος. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Η αγωνία στην γωνία... ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Μην έχετε άγχος και μην αρχίσετε να λέτε «τί θα φάμε;» ή «τί θα πιούμε;» ή «τί θα φορέσουμε;» επειδή για όλα αυτά αγωνιούν οι άπιστοι μόνο (Ματθ. 6, 31-32). ~ Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ~

+ Μην αγωνιάς για τίποτε, αφού ο Κύριος σου είναι παρών στη ζωή σου. Η αγκάλη Του σε περιβάλλει από παντού. Βρίσκεται, όχι μονάχα γύρω σου, αλλά μέσα σου, γνωρίζοντας όλους τους λογισμούς τις ανάγκες και τους πόθους σου. ~ Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης ~

+ Τα συνηθισμένα μέσα που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι της εποχής μας, για να διώξουν μακριά το άγχος τους είναι οι διασκεδάσεις, τα χαρτιά, οι χοροί και τα θέατρα. Τέτοια μέσα όμως, αυξάνουν ακόμα περισσότερο το άγχος και την ταραχή της καρδιάς τους. Αν αντίθετα, στρέψουν τα μάτια τους στο Θεό, τότε ξαλαφρώνει η καρδιά τους και βλέπουν καθαρά το φορτίο που πριν τους βάραινε και δεν το καταλάβαιναν... ~ Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης ~

+ Πρέπει να απλοποιήσουμε τη ζωή μας, για να μειώσουμε τους λογισμούς μας. Όσο όμως δεν το κάνουμε αυτό, θα μας περιτριγυρίζουν επικίνδυνοι και πονηροί λογισμοί, οι οποίοι θα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και θα προκαλούν το αίσθημα του άγχους. Το άγχος καταπολεμείται με την πίστη και την ελπίδα στο Θεό. Είναι εγκληματικό το λάθος που κάνουν οι ιατροί, να αντιμετωπίζουν το άγχος με φάρμακα. Το άγχος είναι πνευματικό πρόβλημα και όχι σωματικό (υλικό) και επομένως ''χαπάκι'' θέλει η ψυχή και όχι το σώμα. Κάνοντας λάθος διάγνωση του προβλήματος, οι ιατροί όχι μόνο δεν θεραπεύουν, αλλά και καταδικάζουν τον αγχωτικό άνθρωπο. ~ Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα ~

+ Ο άνθρωπος έχει άγχος, γιατί έχει καταργήσει τον Θεό και έχει θεοποιήσει τον εαυτόν του. ~ π. Βαρνάβας Γιάγκου ~

+ Αν φοβάμαι και αγωνιώ, τότε κατασυκοφαντώ τον Θεό. ~ π. Βαρνάβας Γιάγκου ~

+ Πόσο πόνο μας έχουν προκαλέσει τα κακά, που δεν συνέβησαν ποτέ! ~Τζέφερσον ~

+ Όσοι δεν ξέρουν να καταπολεμούν το άγχος, πεθαίνουν νέοι. ~ Καρρέλ ~

+ Άγχος σημαίνει, τα φόρτωσα όλα στον εαυτό μου και τίποτε στο Θεό.

+ Η αρχή του άγχους, σημαίνει το τέλος της πίστης. Η αρχή της πίστης, σημαίνει το τέλος του άγχους.

+ Όσο λιγότερο αγωνιάς για ένα ζήτημά σου, τόσο καλύτερα τα καταφέρνεις να βρεις μια λύση γι'αυτό.

+ Μιας μέρας άγχος, είναι περισσότερο εξαντλητικό για τον άνθρωπο, από μιας εβδομάδας εργασία.

+ Βούλιαξαν τα καράβια σου;

+ Κάθεται πάνω σε αναμμένα κάρβουνα.
55) Τί είναι το άγχος;

Κάποτε πήρα μια μεγάλη ποσότητα καραμέλες και πήγα σ' ένα ορφανοτροφείο. Μοίρασα τις καραμέλες στα ορφανά παιδιά, αλλά έβλεπα βαθιά μέσα στις ψυχές τους, που ήταν πιασμένες, μαζεμένες και έτσι τα παιδιά δεν είχαν την άνεση να χαμογελάσουν. Έφυγα από εκεί και πήγα να πάρω το λεωφορείο.

Όταν μπήκα στο λεωφορείο, είδα κάποιους επιβάτες να τσακώνονται μεταξύ τους: «Σήκω από εδώ... κάθισε πιο πέρα... μάζεψε τα πόδια σου...» κ.ο.κ.. Φώναζαν ο ένας στον άλλο, διαπληκτίζονταν ο ένας με τον άλλο. Σκέφτηκα τότε: «Εκείνα τα παιδιά, στο ορφανοτροφείο, ορφανά από τον επίγειο πατέρα τους· αυτοί εδώ, τα μεγάλα αυτά παιδιά, ορφανά και αυτά από τον Ουράνιο Πατέρα τους». Λόγω αυτής της ορφάνιας, που έχει ο κόσμος σε σχέση με τον Θεό, ο οποίος είναι η χαρά, δεν ξέρει τί κάνει και παραφέρεται.

Αν ο άνθρωπος μπει στην γραμμή του Θεού και της Εκκλησίας και γνωρίσει τον Πατέρα του τον Ουράνιο, τότε δεν θα συμπεριφέρεται πλέον ως ορφανός και θα έχει μόνιμα τη χαρά. Το άγχος τί είναι; Είναι, ακριβώς, αυτή η ορφάνια από τον Ουράνιο Πατέρα.

~ Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης ~

ΠΕΡΙ ΑΓΑΝΑΚΤΗΣΗΣ

 + Και προσέφερον αυτώ παιδία, ίνα αυτών άψηται· οι δε μαθηταί επετίμων τοις προσφέρουσιν. Ιδών δε ο Ιησούς ηγανάκτησε και είπεν αυτοίς· άφετε τα παιδία έρχεσθαι προς με, και μη κωλύετε αυτά· των γαρ τοιούτων έστιν η βασιλεία του Θεού. [Έφεραν στον Κύριο μερικά παιδιά για να τους δώσει την ευλογία Του, οι μαθητές όμως έκαναν αυστηρές συστάσεις σ' αυτούς που τα έφεραν (διότι θεώρησαν, ότι ο Κύριος είχε άλλα σοβαρότερα να κάνει). Βλέποντας λοιπόν ο Ιησούς αυτό, αγανάκτησε και είπε στους μαθητές του: ''Αφήστε τα παιδιά να έρχονται σ' Εμένα. Μην τα εμποδίζετε, διότι η Βασιλεία του Θεού ανήκει σε ανθρώπους, που είναι σαν και αυτά''.] ~ Κατά Μάρκον 10,13-14 ~

+ Υπάρχει δηλαδή και δικαία, Θεία αγανάκτηση και μόνο αυτή η αγανάκτηση δικαιολογείται στον άνθρωπο. Ο Μωϋσής, όταν είδε τον λαό να θυσιάζει στο χρυσό μοσχάρι, αγανάκτησε και πέταξε κάτω τις πλάκες με τις εντολές που του έδωσε ο Θεός και έσπασαν. ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Ένας πνευματικός άνθρωπος, όταν πάει με αγανάκτηση να υπερασπίσει τον εαυτό του για ένα ατομικό του θέμα, αυτό είναι καθαρά εγωιστικό, είναι ενέργεια του πειρασμού. Δέχεται επιδράσεις δαιμονικές εξωτερικές. Αν κάποιον τον αδικούν ή τον κοροϊδεύουν, αυτόν πρέπει οι άλλοι να τον υπερασπίζονται, για το δίκιο, όχι για προσωπικό τους συμφέρον. Δεν ταιριάζει να μαλώνεις για τον εαυτό σου. Άλλο το να αντίδρασεις, για να υπερασπιστείς σοβαρά πνευματικά θέματα, θέματα που αφορούν την πίστη μας, την Ορθοδοξία, αυτό είναι καθήκον σου! Όταν σκέφτεσαι τους άλλους και αντιδράς, για να τους βοηθήσεις, τότε αυτό είναι καθαρό, γιατί γίνεται από αγάπη. Δεν έχει κακία μέσα του, ούτε κάνει κακό στον άλλον. ''Οργίζεσθε και μη αμαρτάνετε'' (Ψαλμοί 4,5), δεν λέει ο Δαβίδ; ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

+ Να ξέρετε, ότι όχι μόνο η κατάρα των γονέων πιάνει πολύ, αλλά και η αγανάκτησή τους. Ο γονέας μόνο να αγανακτήσει με το παιδί του, το παιδί δεν βλέπει άσπρη μέρα. Η ζωή του είναι όλο βάσανα. Ταλαιπωρείται πολύ σ' αυτήν τη ζωή, αλλά ξελαφρώνει στην άλλη, γιατί ξοφλάει εδώ μερικά... ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

 + Να μην αγανακτούμε με εκείνους που είναι βλάσφημοι, αντίθεοι, διώκτες κ.λπ. Η αγανάκτηση κάνει κακό. Τα λόγια τους, την κακία τους να μισήσουμε, ούτε να αγανακτούμε εναντίον του. Να προσευχηθούμε γι' αυτόν. Ο Χριστιανός έχεις αγάπη και φέρεται ανάλογα. ~ Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης ~

 + Όταν κάποιος σας ενοχλεί, η αγανάκτηση είναι αδικαιολόγητη, καθώς γεννιέται από τον εγωισμό. Τότε ο ο εχθρός είναι κοντά σας. Και κερδίζει... Η αγανάκτηση και ο θυμός επιτρέπονται μόνο, όταν στρέφονται εναντίον των κακών λογισμών και επιθυμιών. ~ Άγιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος ~

+ Βλέπεις κάποιον να τρώει με τα χέρια του και αγανακτείς. Αυτό δείχνει σαφώς, ότι δεν άρχισες ακόμη την πνευματική σου ζωή. Η άσκησή σου είναι στα προοίμια. ~ Γέροντας Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης ~

+ Η αγανάκτηση δεν είναι αμαρτία και είναι ένα σπουδαιό στοιχείο, για την άμυνα κατά του κακού, αλλά και για την διατήρηση του αγαθού. Πώς θα διατηρήσουμε το αγαθό, εάν δεν αγανακτήσουμε εναντίον του κακού; Εκείνο που πρέπει να προσέξουμε, είναι το κίνητρο της αγανακτήσεως, το 5 οποίο πρέπει να είναι αγαθό, διαφορετικά καθιστούμε την αγανάκτησή μας εφάμαρτη. ~ π. Αθανάσιος Μυτιληναίος ~

+ Το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν νοιώθουν ''δικαία αγανάκτηση'', είναι ένα θλιβερό σημάδι, διότι δείχνει, ότι δεν υπάρχει επίγνωση της πραγματικής φύσεως της αμαρτίας.

+ Έφτασε ο κόμπος στο χτένι. + Έφτασε πια το μαχαίρι στο κόκκαλο.
3) Πότε η αγανάκτηση δεν είναι αμαρτία


Μια φορά ήρθε στο Καλύβι κάποιος, που ήταν σωματώδης σαν γορίλλας και

κάθισε σε μια άκρη. Εκείνη την ώρα έλεγα σε μια παρέα:

- Βρε, μόνο για παρελάσεις είστε, όχι για μάχες. Θυσιάστηκε ο Χριστός.

Έχουμε Ορθοδοξία. Μαρτύρησαν Άγιοι που μας βοηθούν ακόμη και αν δεν

είχαν πέσει αυτοί, ποιός ξέρει τι θα είμασταν.

Όλα αυτά τον είχαν εξοργίσει. Ερχόταν, έφευγε ο κόσμος, αυτός καθόταν

εκεί. Είχε τον σκοπό του... Ήταν ένα κρύο πράγμα. Τελικά έφυγαν και οι

τελευταίοι.

- Νύχτωσε του λέω, άντε που θα πας;

- Δεν με απασχολεί το θέμα, μου λέει.

- Με απασχολεί εμένα, άντε να πας του λέω.

Ορμάει τότε πάνω μου και με αρπάζει από τον λαιμό.

- Α, βρε εσύ με τους θεούς σου.., μου λέει.

Όταν άκουσα να μου λέει: ''τους θεούς σου'', ένοιωσα σαν να έβρισε τον

Θεό.

- Τί, ειδωλολάτρης είμαι εγώ; Ποιούς θεούς βρε αθεόφοβε; του λέω.

Του έδωσα μια σπρωξιά, σωριάστηκε κάτω και μαζεύτηκε κουβάρι. Πως

βγήκε έξω από την πόρτα και εγώ δεν κατάλαβα. Αυτός είχε καθίσει στο

τέλος, γιατί φαίνεται ήθελε να με ξεκάνει, αφού με άρπαξε από τον λαιμό

να με πνίξει... ~ Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης ~

Οσίου Ἰουστίνου Πόποβιτς: περί του λόγου της ζωής

“῝Ο ἦν ἀπ᾿ ἀρχῆς, ὃ ἀκηκόαμεν, ὃ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὃ ἐθεασάμεθα καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν, περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς·”

῾Ο Θεός Λόγος, πού εἶναι Αἰώνια Ζωή, πέρασε σέ μᾶς· «ὃ ἦν ἀπ᾿ ἀρχῆς» δηλαδή τό Αἰώνιο κατέβηκε στή γῆ, ἔγινε σάρκα, ἔγινε ἡ δική μας γήινη πραγματικότητα, ἔγινε προσιτό στά αἰσθητήριά μας, στή γνώση μας καί στίς αἰσθήσεις μας· κι αὐτό εἶναι «ὃ ἀκηκόαμεν»· ἀκούσαμε τό εὐαγγέλιο τοῦ Θεοῦ Λόγου· εἶναι ἐκεῖνο «ὃ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν»· εἴδαμε Θεό σέ σῶμα, Θεό στόν κόσμο, τόν Θεό ἀνάμεσά μας· εἶναι ἐκεῖνο «ὃ ἐθεασάμεθα»· ἔχουμε δεῖ, ἔχουμε παρατηρήσει τόν Θεό στόν ἄνθρωπο· εἶναι ἐκεῖνο πού «αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν»· ἄγγιξαν τό σῶμα τοῦ Θεοῦ Λόγου, τόσο πρίν ἀπό τόν σταυρικό του θάνατο, ὅσο καί μετά τήν ἀνάστασή του ἀπό τούς νεκρούς. «᾿Ακούσαμε, εἴδαμε, παρατηρήσαμε, ψηλαφήσαμε» -τό Λόγο τῆς ζωῆς, τό Θεό τῆς ζωῆς. ῾Ο Θεός Λόγος ἔγινε ἡ δική μας πιό προσιτή πραγματικότητα· κι ἐμεῖς αὐτό τό ἐπαληθεύουμε μέ τόν πιό ὀφθαλμοφανῆ, τόν πλέον πειραματικό τρόπο.

῾Η μέθοδος εἶναι καθαρά πειραματική, δοκιμαστική. «῾Ο Λόγος τῆς ζωῆς» εἶναι στήν πραγματικότητα ἡ Λογική τῆς ζωῆς, ἡ Σοφία τῆς ζωῆς, ἡ Λέξη τῆς ζωῆς. ῞Εως Αὐτόν -ἡ ζωή ἦταν ἄλογος, ἀνόητη· ἕως Αὐτόν- ἡ ζωή ἦταν ἀ-λογική, καί γι’ αὐτό μή λογική, σ’ αὐτήν δέν ὑπῆρχε κάποια στοιχειώδης λογική, ὅλα -χάος, τά πάντα- «πανηγύρι μάταιο»· ἕως Αὐτόν -Λόγο τῆς ζωῆς- ἡ ζωή ἦταν ἄλαλη καί ἄφωνη, δέν ἤξερε νά μιλᾶ, νά πεῖ, νά ἐκφράσει, νά ἐκφέρει τόν ἑαυτόν της, τό μυστήριό της, τό βάσανό της, τόν πόνο της, τή χαρά της. Μέ Αὐτόν, ἡ ζωή τά προσλαμβάνει ὅλα αὐτά· ἡ ζωή ἄρχισε νά μιλᾶ, ἐφόσον ἐλλογοποιήθηκε· ἡ ζωή πῆρε νόημα, ἐφόσον ἐλλογοποιήθηκε· ἡ ζωή ἔγινε σοφή, ἐφόσον ἐλλογοποιήθηκε. ᾿Ενῶ ἡ ζωή εἶχε γίνει ἄλογος, μή λογική -χωρίς νόημα, χωρίς στόχο, ἀνόητη- μέ τήν ἁμαρτία καί λόγῳ τῆς ἁμαρτίας.

᾿Εκεῖνο πού γιά τήν ἀνθρώπινη σκέψη, εἴτε τήν ἑλληνική, τή ρωμαϊκή, τήν ἰνδική ἤ ὅποια ἄλλη, ἦταν καί ἔμεινε ἰδανικό ἤ ἰδέα, ἀφηρημένο καί ἐπέκεινα, μέ τήν ἐνσάρκωση τοῦ Θεοῦ Λόγου ἔγινε ζωή, δική μας γήινη ζωή. Γιά τόν Λόγο καί γιά τή Λογική τῆς ζωῆς δέν χρειάζεται νά πᾶμε σ’ ἄλλο κόσμο, ἐφόσον ἡ Λογική καί ὁ Λόγος τῆς ζωῆς εἶναι ἐδῶ, ἀνάμεσά μας. ᾿Εμεῖς ἔχουμε τόν Λόγο τῆς ζωῆς, γι’ αὐτό ξέρουμε τή Λογική τῆς ζωῆς, τό στόχο τῆς ζωῆς, τό νόημα τῆς ζωῆς. ᾿Εάν ὡς τώρα δέν ξέραμε τήν ἀρχή τῆς ζωῆς, ἰδού· ὁ Θεός Λόγος! ᾿Αφοῦ εἶναι ᾿Εκεῖνο «πού ἦταν ἀπό τήν ἀρχή» – «ὃ ἦν ἀπ᾿ ἀρχῆς». ῾Η ζωή δέν εἶναι κάτι χωρίς νόημα, ἀλλά ἐξαρχῆς κάτι θεϊκά λογικό. ᾿Ενῶ ἡ ἁμαρτία εἶναι ἡ δύναμη πού ὅλα τά ἀπολογοποιεῖ, στερεῖ τή θεϊκή λογική, τό θεϊκό νόημα καί τήν πρόνοια. Στήν πραγματικότητα, ἡ ἁμαρτία εἶναι ὁ μόνος ἀπονοητής8 τῆς ζωῆς.

Συγκεκριμένος Θεός ή απρόσωπη δύναμη;

Πολὺ τῆς μόδας ἔγιναν στὴν ἐποχή μας καὶ θεωροῦνται μοντέρνες ἰδέες τὰ θολά, βαλτωμένα ἀπόνερα πολὺ παλιῶν θρησκευτικῶν θεωριῶν γιὰ τὸ τί εἶναι ὁ Θεὸς καὶ ποιά εἶναι ἡ σημασία του γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Τὸ νὰ μιλάει κανεὶς σήμερα μὲ τοὺς «παρωχημένους» ὅρους Χριστός, Παναγία, Ἁγία Τριάδα, προσευχή, ἄγγελος, δαίμονας, διάβολος, ἅγιος, θαῦμα, Θεὸς καὶ μάλιστα Θεός-πρόσωπο, εἶναι πολὺ ξεπερασμένο. Ἀντιθέτως ἂν πεῖ τὶς μαγικὲς λέξεις ἀνώτερη ἢ ἀπρόσωπη δύναμη, συμπαντικὴ ἢ θετικὴ ἢ ἀρνητικὴ ἐνέργεια, προσωπικὴ αὔρα, διαλογισμός, γιόγκα, ἐξωσωματικὴ ἐμπειρία κ. λ. π., εἶναι εὐθυγραμμισμένος ἀπόλυτα μὲ τὴν προοδευτική, κουλτουριάρικη διανόηση, πού, νομίζοντας ὅτι ἔχει ἐξελιχθεῖ καὶ φθάσει σὲ ἀνώτερη «γνώση», περιφρονεῖ ὁτιδήποτε δὲν ἀνήκει στὴ «γνώση» αὐτή. 

Ἀλλὰ τί σημαίνει ἀπρόσωπη δύναμη; Μιὰ δύναμη ποὺ δὲν προσωποποιεῖται σὲ μιὰ συγκεκριμένη ὀντότητα. Μιὰ οὐσία, μιὰ φύση ποὺ δὲν ὑλοποιεῖται σὲ μιὰ ἰδιαίτερη ἐνσυνείδητη μορφή, δὲν «ὑποστασιάζεται» σὲ πρόσωπο, ὅπως λέει ἡ θεολογικὴ γλώσσα, δὲν ἀποτελεῖ μιὰ αὐτοτελῆ ὕπαρξη. Συνεπῶς δὲν ἔχει τὰ γνωρίσματα, τὶς ἰδιότητες ἑνὸς διακεκριμένου ὄντος. Δηλαδὴ δὲν ἔχει καμμιὰ συνείδηση τοῦ ἑαυτοῦ της. Δὲν ξέρει ὅτι ὑπάρχει, ἐφόσον δὲν μπορεῖ νὰ σκεφθεῖ. Εἶναι ὑποταγμένη στοὺς νόμους ποὺ διέπουν τὴ φύση της. Δὲν ἔχει προσωπικὴ ἐλευθερία νὰ κινηθεῖ ἔξω ἀπὸ αὐτούς, νὰ ἐνεργήσει, νὰ κάνει κάτι διαφορετικό. Δὲν ἔχει προσωπικὴ θέληση, οὔτε προσωπικὰ συναισθήματα ἢ ὁτιδήποτε ἄλλο προσωπικὸ χαρακτηρίζει μιὰ χωριστὴ ὕπαρξη. 

Ἂς τὸ δοῦμε, γιὰ πιὸ εὔκολα, σὲ μιὰ φυσικὴ δύναμη. Ἂς πάρουμε τὴν ἐνέργεια σὲ μιὰ ἀπὸ τὶς γνωστές της μορφές, π. χ. τὸν ἠλεκτρισμό. Γεμίζει τὸν φυσικὸ κόσμο, χωρὶς νὰ ὑλοποιεῖται σὲ μία συγκεκριμένη, ξεχωριστή, συνειδητὴ ὕπαρξη, ποὺ νὰ μπορεῖ δηλαδὴ νὰ σκέφτεται, νὰ αἰσθάνεται, νὰ γνωρίζει ἄλλα ὄντα, νὰ ἔρχεται σὲ σχέση μαζί τους, νὰ ἀγαπᾶ ἢ νὰ μισεῖ. Ὅποιος τὸ ἰσχυρισθεῖ αὐτὸ θὰ θεωρηθεῖ ἀμέσως ἠλίθιος. Ἐκδηλώνεται μόνο ὅπως ἐπιβάλλουν οἱ φυσικοὶ νόμοι ποὺ τὴν διέπουν. Δὲν ἔχει προσωπικὴ ἐλευθερία οὔτε θέληση νὰ πράξει κάτι ποὺ δὲν ἐντάσσεται στοὺς νόμους αὐτούς. Δὲν ἔχει συνείδηση τῆς ὕπαρξής της, δηλαδὴ δὲν ξέρει κὰν ὅτι ὑπάρχει σὰν οὐσία ἢ ἐνέργεια. Εἶναι μιὰ τυφλὴ δύναμη. Ὅποιος μπορεῖ νὰ ἐλέγξει τοὺς φυσικοὺς νόμους, μπορεῖ νὰ ρυθμίσει καὶ τοὺς τρόπους μὲ τοὺς ὁποίους λειτουργεῖ ὁ ἠλεκτρισμός. Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος ὑποτάσσει τὸν ἠλεκτρισμὸ καὶ τοῦ ὑπαγορεύει μὲ τί τρόπο θὰ ἐκδηλώνεται. Ἐκεῖ ὅμως ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ἔλεγχος τῶν φυσικῶν νόμων, ὁ ἠλεκτρισμὸς δρᾶ τυφλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕρμαιο τῆς ἀπρόσωπης δύναμής του (π. χ. κεραυνός). Δὲν μπορεῖ νὰ ἐλπίζει σὲ κάποια εὐσπλαχνία ἐκ μέρους μιᾶς ἀδυσώπητης τυφλῆς δύναμης. 

Τί σημαίνει προσωπικὴ ὕπαρξη; Νὰ ὑπάρχει κάποιος μὲ συγκεκριμένη ὀντότητα. Νὰ ἔχει συνείδηση τοῦ ἑαυτοῦ του. Νὰ νοιώθει, νὰ ξέρει ὅτι ὑπάρχει. Νὰ γνωρίζει τὸν ἑαυτό του, δηλαδὴ νὰ μπορεῖ νὰ πεῖ, «εἶμαι ὁ τάδε». Νὰ εἶναι πρόσωπο, προσωπικότητα. Νὰ σκέφτεται, νὰ θέλει, νὰ μπορεῖ νὰ ἐνεργήσει ἐλεύθερα, εἴτε γιὰ τὸ καλό του εἴτε γιὰ τὸ κακό του. Νὰ ἔχει συναισθήματα, νὰ μπορεῖ νὰ ἀγαπήσει ἢ νὰ μισήσει. Νὰ μπορεῖ δηλαδὴ νὰ σχετισθεῖ κατὰ βούλησιν μὲ ἄλλα συνειδητὰ ὄντα, νὰ κινηθεῖ πρὸς αὐτὰ ἢ νὰ ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ κοντά τους. Νὰ ἔχει ὅλα τὰ γνωρίσματα μιᾶς ὕπαρξης ποὺ ἔχει ἐνσυνείδητη αἴσθηση τοῦ ἑαυτοῦ της. 

Τέτοια ὅμως ὕπαρξη ἐνσυνείδητη, προσωπικὴ ὄχι ἀπρόσωπη, εἶναι καὶ ὁ Θεός, ὅπως μᾶς τὸν φανέρωσε ὁ Χριστός. Ἔχει ἀπόλυτη συνείδηση ὅτι ὑπάρχει. Εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἐνεργήσει ὅπως θέλει. Δὲν ὑποτάσσεται παρὰ τὴ θέλησή του σὲ κανένα τυφλὸ νόμο. Ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ ἀγαπάει καὶ μάλιστα ἀπέραντα. Γνωρίζει τὸν ἄνθρωπο, μπορεῖ καὶ θέλει νὰ σχετίζεται μαζί του καὶ μάλιστα τὸν προσκαλεῖ σὲ μία, ἐλεύθερη πάντα, πραγματικὴ ἕνωση μαζί του. Ὅπου ὁ ἄνθρωπος δὲν χάνει τὸ δικό του πρόσωπο, τὴ δική του ὕπαρξη, τὴ δική του αὐτοσυνειδησία. Ἀλλὰ δέχεται τὴν ἐνέργεια (ἀγάπη) τοῦ Θεοῦ καί, χωρὶς νὰ χάσει τίποτε ἀπ’ τὴ δική του ἐνσυνείδητη ὀντότητα, βιώνει καὶ μιὰν ἄλλη θαυμαστὴ πραγματικότητα. Σὰν τὸ σίδερο ποὺ θερμαίνεται στὴ φωτιά, ἑνώνεται μὲ τὴν ἐνέργειά της (τὴ θερμότητα) καὶ κοκκινίζει, χωρὶς νὰ παύει ποτὲ νὰ εἶναι σίδερο. 

Ἡ ἕνωση ὅμως μὲ μιὰ ἀπρόσωπη τυφλὴ θεότητα, λένε οἱ ὑπέρμαχοί της, σημαίνει νὰ διαλυθεῖ ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη μέσα στὴν ἀπρόσωπη ἀνώτερη (;) δύναμη. Ὅπως πέφτει μιὰ σταγόνα στὸν ὠκεανὸ καὶ διαχέεται, χάνεται. Γίνεται ἕνα μαζί του. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἡ σταγόνα παύει νὰ ὑπάρχει ξεχωριστά, νὰ ἔχει προσωπικὴ ζωή, ἐλευθερία, ὀντότητα. Οὔτε ὁ ὠκεανὸς οὔτε ἡ σταγόνα ἔχουν αἴσθηση ὅτι ὑπάρχουν. Ἡ ὁποιαδήποτε ἐνέργειά τους ὑποτάσσεται στοὺς νόμους ποὺ διέπουν τὴ φύση τοῦ νεροῦ. 

Δηλαδή: Ἕνωση μὲ ἀπρόσωπη δύναμη σημαίνει στὸ ἑξῆς οὐσιαστικὰ ἀνυπαρξία γιὰ μένα, ἀπώλεια τῆς αἴσθησής μου ὅτι ὑπάρχω προσωπικά. Γι’ αὐτὸ καὶ προτιμῶ τὸν Θεὸ ποὺ ὑπάρχει ὡς πρόσωπο καὶ μάλιστα τριαδικά. Τὸν Θεὸ ποὺ ξέρει τί τοῦ γίνεται, γνωρίζει καλὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ γνωρίζει κι ἐμένα μὲ τὸ ὄνομά μου, μὲ ἀγαπάει, μὲ καλεῖ -χωρὶς νὰ μὲ ἀναγκάζει- κοντά του καὶ μοῦ χαρίζει μιὰ αἰώνια, προσωπική, ἐνσυνείδητη ζωή, πληθωρικὰ γεμάτη ἀπ’ τὸν ὑπέροχο πλοῦτο τῆς δικῆς του ζωῆς. Τὸν ἕνα τριαδικὸ Θεὸ ποὺ κοντὰ σὲ μένα γνωρίζει καὶ ὅλα τὰ ἄλλα λογικά του πρόβατα, «τὰ καλεῖ κατ’ ὄνομα» καὶ κάνει τὰ πάντα γι’ αὐτά, ὥστε νὰ τὰ συναγάγει εἰς «μίαν ποίμνην».

Εἶναι ἡ μόνη διαθέσιμη προσφορὰ αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Πῶς νὰ τὴν ἀπορρίψω; 

Γι’ αὐτὸ καὶ «πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα, Παντοκράτορα, …καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, …καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, …τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον…». Στὸν τρισυπόστατο προσωπικὸ Θεό, τὸν ὁποῖο ἀνακαλύπτω καὶ συναντῶ, σὲ μιὰ ἀσύγκριτη σχέση ἀγάπης, μόνο μέσα στὴ μία, ἁγία, καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μου. 

(π. Δ. ΜΠΟΚΟΣ)